ΑΠΟΔΟΧΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ – ΕΥΕΡΓΕΤΗΜΑ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ:
Όταν πεθάνει ο κληρονομούμενος, οι κληρονόμοι αποκτούν αυτοδίκαια την κληρονομιαία περιουσία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η περιουσία του κληρονόμου και του κληρονομούμενου να γίνεται ένα και ο κληρονόμος να κληρονομεί τόσο το ενεργητικό όσο και το παθητικό (χρέος) της περιουσίας του κληρονομούμενου.
Συνεπώς, οι δανειστές του κληρονόμου έχουν τη δυνατότητα να ικανοποιηθούν από την ατομική περιουσία του κληρονόμου στο σύνολό της για προηγούμενες οφειλές του κληρονομούμενου.
Για να μην πληρώσει ο κληρονόμος με την δική του περιουσία χρέη του κληρονομούμενου, υπάρχουν δύο επιλογές:
1ον η αποποίηση της κληρονομίας που γίνεται εντός αποσβεστικής προθεσμίας εντός 3μήνου από την ημερομηνία θανάτου του κληρονομούμενου / άλλως από την ημερομηνία γνώσης του θανάτου του (η αποποίηση αφορά και τα τέκνα των κληρονόμων που διαδέχονται τον αποποιήσαντα καθώς και τα ανήλικα) και
2ον η αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής.
Τι σημαίνει ευεργέτημα της απογραφής;
Για να μην πληρώσει ο κληρονόμος με την δική του περιουσία τα χρέη του αποθανόντος, έχει το δικαίωμα να περιορίσει την ευθύνη του. Με δήλωσή του στην γραμματεία του δικαστηρίου της κληρονομιάς (δηλ. του δικαστηρίου της τελευταίας εν ζωή κατοικίας του κληρονομούμενου) δηλώνει ότι αποδέχεται με το ευεργέτημα της απογραφής.
Συνέπεια της δήλωσης αυτής, είναι ότι η ευθύνη του κληρονόμου περιορίζεται μέχρι το ενεργητικό της κληρονομιάς. Συγκεκριμένα ευθύνεται μόνο με την κληρονομιαία περιουσία και όσο αυτή επαρκεί (και όχι με την ατομική του περιουσία!).
Ο κληρονόμος με το ευεργέτημα της απογραφής οφείλει να συμμορφωθεί με πολύ συγκεκριμένες υποχρεώσεις προς τους κληρονομικούς δανειστές. Διαφορετικά εκπίπτει σε απλό κληρονόμο και οφείλει και με την προσωπική του περιουσία. Αυτό γίνεται στις εξής περιπτώσεις:
(α) όταν τελικώς δεν συνετάχθη απογραφή ή δεν συνετάχθη εμπροθέσμως
(β) όταν η απογραφή είναι ανακριβής
(γ) όταν ο κληρονόμος διαχειρίστηκε δόλια της κληρονομική ομάδα
(δ) εάν εκποίησε ακίνητα χωρίς άδεια του δικαστηρίου
Τι είναι η απογραφή;
Η απογραφή είναι σημαντικό στοιχείο της διαδικασίας. Συνιστά καταγραφή όλων των στοιχείων του ενεργητικού (όφελος) και παθητικού (χρέη) της κληρονομιάς. Διενεργείται από συμβολαιογράφο και πρέπει να ολοκληρωθεί σε 4 μήνες από τότε που έγινε η δήλωση αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής.
Είναι σημαντικό να γνωρίζει κανείς ότι οι ανήλικοι ή υπό δικαστική συμπαράσταση και γενικά οι περιορισμένα ικανοί για δικαιοπραξία θεωρείται από το νόμο ότι αποδέχονται σε κάθε περίπτωση με το εν λόγω ευεργέτημα, ακόμα και χωρίς να προβούν στην δήλωση στη γραμματεία του δικαστηρίου. Τα πρόσωπα αυτά πρέπει να διενεργήσουν μέσω συμβολαιογράφου απογραφή μέσα σε 1 χρόνο από τότε που θα καταστούν ικανά προς δικαιοπραξία (πχ. ενηλικίωση για τους ανήλικους, άρση δικαστικής απόφασης συμπαράστασης για τους υπό συμπαράσταση).
Σε περίπτωση περισσότερων συγκληρονόμων:
Σε αυτήν την περίπτωση, ο κάθε ένας ασκεί το δικαίωμά του ανεξάρτητα από τον άλλο. Με άλλα λόγια, οι συγκληρονόμοι που θα κάνουν δήλωση με το ευεργέτημα της απογραφής ωφελούνται και οι λοιποί οφείλουν απεριόριστα με την ατομική τους περιουσία για τα χρέη του κληρονομούμενου.